Όσα πρέπει να γνωρίζετε για τις καντίνες στις παραλίες και για τα beach bar (του Δημήτρη Κλούρα)

Του Δημήτρη Κλούρα, δικηγόρου και τέως Γενικού Γραμματέα Δημόσιας Περιουσίας.

PARALIES-2

Σε συνέχεια του αρχικού άρθρου μου για το νομικό καθεστώς, που διέπει τις παραλίες και τους αιγιαλούς της χώρας μας, θα ασχοληθώ στο παρόν άρθρο μου με το ειδικότερο και ιδιαιτέρως σοβαρό ζήτημα των καντινών στις παραλίες και με τα beach bar, που έχουν καταντήσει πραγματική μάστιγα για το παραλιακό μέτωπο της χώρας, παραβιάζοντας κάθε έννοια νομιμότητας.

Θα ξεκινήσω το παρόν άρθρο μου με την ακόλουθη σαφή διατύπωση: Στις παραλίες της χώρας επιτρέπονται οι τροχήλατες καντίνες, υπό τις αυστηρές προϋποθέσεις του νόμου, και απαγορεύονται τα κάθε είδους beach – bar και αναψυκτήρια, στα οποία περιλαμβάνεται η χρήση τραπεζοκαθισμάτων, δυνατής μουσικής και σταθερών εγκαταστάσεων – κατασκευών.

Εξειδικεύοντας την παραπάνω διατύπωση, παραπέμπω στις διατάξεις, που καθορίζουν το νομικό καθεστώς των καντινών στις παραλίες και των beach-bar:

 Όπως ρητώς αναφέρεται στο άρθρο 13 παρ. 3 εδ. α΄ του Ν. 2971/2001, «Είναι δυνατή η παραχώρηση, με τη διαδικασία και τους όρους του πρώτου εδαφίου της προηγούμενης παραγράφου, της απλής χρήσης αιγιαλού για την άσκηση δραστηριοτήτων, που εξυπηρετούν τους λουομένους ή την αναψυχή του κοινού (όπως εκμίσθωση θαλάσσιων μέσων αναψυχής, καθισμάτων, ομπρελών, λειτουργία τροχηλάτου αναψυκτηρίου κ.λπ.)». Η δε παραχώρηση της απλής χρήσης παραλίας – αιγιαλού, είτε για ομπρελοκαθίσματα, είτε για τροχήλατη καντίνα, κλπ, γίνεται, σύμφωνα με την παράγραφο 5 του ιδίου άρθρου ως εξής: «Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης και Οικονομικών επιτρέπεται η απευθείας παραχώρηση με ή χωρίς αντάλλαγμα της απλής χρήσης του αιγιαλού και της παραλίας σε δήμους και κοινότητες για την άσκηση των δραστηριοτήτων της παραγράφου. 2. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται οι όροι, οι προϋποθέσεις, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια».

Σε εκτέλεση της παραγράφου 5 του άρθρου 13 του Ν. 2971/2001, εκδίδονται, σχεδόν ανά έτος, Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις (ΚΥΑ) των Υπουργών Εσωτερικών και Οικονομικών, με τις οποίες παραχωρείται στους Δήμους η διαχείριση των παραλιών – αιγιαλών, έναντι οικονομικού ανταλλάγματος, που καθορίζεται στην εκάστοτε ΚΥΑ. Η τελευταία ΚΥΑ, που εξεδόθη και είναι ακόμη σε ισχύ, είναι η αριθμ. πρωτ. ΔΔΠ0005159/586Β/7-4-2015, όπως αυτή τροποποιήθηκε με την αριθμ. πρωτ. ΔΔΠ0006856/728Β/8-5-2015 ΚΥΑ. Η ισχύς της ήταν ενός έτους και έληγε την 30-4-2016. Ωστόσο, με σχετική τροπολογία, που ενσωματώθηκε στο άρθρο 56 του Ν. 4384/2016, η ισχύς της ΚΥΑ παρατάθηκε για ένα ακόμη έτος και λήγει την 30-4-2017. Ειδικότερα, στο άρθρο 56 του Ν. 4384/2016 προβλέπονται τα ακόλουθα:

«Η ισχύς της αριθ. ΔΔΠ0005159/586Β ΕΞ 2015/7.4.2015 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης «Απευθείας παραχώρηση, με αντάλλαγμα, του δικαιώματος απλής χρήσης αιγιαλού, παραλίας, όχθης και παρόχθιας ζώνης μεγάλων λιμνών και πλεύσιμων ποταμών, στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) Α΄ Βαθμού» (Β΄ 578), όπως ισχύει, παρατείνεται έως 30.4.2017. Συμβάσεις παραχώρησης του δικαιώματος χρήσης σε τρίτους που έληξαν ή λήγουν έως την 30.4 2016, δεν παρατείνονται«.

Ας δούμε τώρα τί ακριβώς προβλέπει η προαναφερθείσα και ισχύουσα ακόμη ΚΥΑ σε σχέση με τις τροχήλατες καντίνες. Υπενθυμίζω, ότι, τόσο ο νόμος 2971/2001, όσο και η ΚΥΑ, δεν προβλέπουν τη λειτουργία beach bar, λόγω της φύσης τους, η οποία δεν συνάδει με τον κοινόχρηστο χαρακτήρα των παραλιών – αιγιαλών, αλλά και με το ευαίσθητο οικοσύστημα, που συνιστούν οι παραλίες και οι αιγιαλοί, καθώς και το ευρύτερο παράκτιο μέτωπο της χώρας, που ξεπερνά τη στενή ζώνη μίας διοικητικά καθορισμένης παραλίας.

Σύμφωνα, λοιπόν, με το άρθρο 11 της ΚΥΑ, που τιτλοφορείται «Πρόσθετοι όροι και προϋποθέσεις για τους εκμεταλλευτές καντινών», ισχύουν τα ακόλουθα:

«Στους κοινόχρηστους χώρους για τους οποίους παραχωρείται το δικαίωμα της απλής χρήσης επιτρέπεται η τοποθέτηση τροχήλατων καντινών –αυτοκινούμενων ή μη- εφοδιασμένων με κατάλληλη άδεια λειτουργίας και σύμφωνα με τις προδιαγραφές της παραγράφου Α με αριθμ. Υ1γ/Γ.Π/οικ. 71459/30-7-2013 εγκυκλίου του Υπουργείου Υγείας. Ο μέγιστος χώρος που δύναται να μισθωθεί γι’ αυτή τη χρήση δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 15 τ.μ. Οι καντίνες πρέπει να απέχουν τουλάχιστον εκατό(100) μέτρα από τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις (ξενοδοχεία, κέντρα αναψυχής κτλ). Για τις παραχωρήσεις καντινών δεν ισχύουν οι διατάξεις περί υπαίθριου εμπορίου«.

Σ’ό,τι δε αφορά στα περί ηχητικών εγκαταστάσεων και φωτισμού στις παραλίες προβλέπονται τα ακόλουθα στο Παράρτημα της ΚΥΑ:

Ηχητικές εγκαταστάσεις: «Απαγορεύεται η τοποθέτηση ηχητικών συστημάτων στο δημόσιο χώρο. Η παραγόμενη στάθμη θορύβου από μουσική ή σχετικές χρήσεις της κύριας επιχείρησηςοφείλει να μην ξεπερνάει τα 50 ντεσιμπέλ σε οποιοδήποτε σημείο της παραχωρούμενης επιφάνειας«.

Φωτισμός: «Επιτρέπεται μόνον χαμηλός και περιορισμένος φωτισμός στο απολύτως αναγκαίο για λόγους ασφαλείας και καθοδήγησης, ώστε να μην αλλοιώνεται η σχέση με τη φύση. Τοποθετούνται φωτιστικά σώματα που παρέχουν διάχυτο φωτισμό και έχουν τέτοια διαμόρφωση ώστε να εμποδίζεται ο σχηματισμός φωτεινής δέσμης που θα μπορούσε να αποπροσανατολίσει ζώα, να ενοχλήσει επισκέπτες και περίοικους καθώς και πλωτά μέσα. Σε περίπτωση που ο φωτισμός εξασφαλίζεται από φωτιστικά σώματα σε ιστούς αυτοί τοποθετούνται εκτός των ορίων των διαμορφωμένων διαδρόμων κυκλοφορίας. Οι καλωδιώσεις φθάνουν στα φωτιστικά σημεία συνήθως υποδαπέδια (προστατευμένα εντός μεταλλικών στεγανών σωληνώσεων-καναλιών) είτε κατ’ εξαίρεση εναέρια πάντα με ασφαλή, καλαίσθητο και συντεταγμένο τρόπο. Συνιστάται η ηλεκτροδότηση με χαμηλή τάση 48V (IP65)για λόγους ασφαλείας».

Στην παράγραφο Α της προαναφερθείσας στο άρθρο 11 της ΚΥΑ εγκυκλίου (αριθμ. Υ1γ/Γ.Π/οικ. 71459/30-7-2013) αναφέρονται τα ακόλουθα:

«Α. Καντίνες

«Οι κινητές καντίνες αυτοκινούμενες ή μη είναι οχήματα αυτοκινούμενα ή ρυμουλκούμενα διασκευασμένα σε καταστήματα (κινητά καταστήματα) τα οποία σταθμεύουν προσωρινά σε χώρους όπως οδικοί κόμβοι, αρχαιολογικοί χώροι, ακτές, κ.λ.π., για την εξυπηρέτηση αποκλειστικά και μόνο περαστικών, λουομένων και γενικά ατόμων που επισκέπτονται τους χώρους αυτούς παρασκευάζοντας και διαθέτοντας υπαίθρια τρόφιμα και ποτά.

«Οι ανωτέρω κινητές καντίνες (οχήματα) από τη συγκρότησή τους δεν δύνανται να αναπτύσσουν τραπεζοκαθίσματα, οι προδιαγραφές τους δε, ορίζονται από το Υπουργείο Μεταφορών και υπόκεινται στις Διατάξεις του Υπουργείου εμπορίου καθώς και στις Διατάξεις των αρμοδίων Υπουργείων ανάλογα με το χώρο στάθμευσης.

«Οι κινητές καντίνες κατατάσσονται σύμφωνα με το αρ.14 A,παρ. 3 της σχετικής (Α) στις επιχειρήσεις της κατηγορίας μαζικής εστίασης, υποκατηγορία επιχειρήσεις παρασκευής ή και προσφοράς τροφίμων και ποτών σε κινητούς ή προσωρινούς χώρους και αδειοδοτούνται σύμφωνα με την ισχύουσα Νομοθεσία.

«Για την αδειοδότησή τους απαιτείται εκτός των άλλων και η χορήγηση βεβαίωσης καταλληλότητας από την Υγειονομική Υπηρεσία για την οποία θα πρέπει ο ενδιαφερόμενος να υποβάλλει αίτηση στην οποία θα αναφέρονται τα κάτωθι:

«- Ταξινόμηση του οχήματος (ρυμουλκούμενο ή αυτοκινούμενο, αριθμός πλαισίου, κ.λ.π).

«- Σχεδιάγραμμα κάτοψης της κινητής καντίνας – διάγραμμα ροής εις τριπλούν.

«- Τα προϊόντα (αναλυτικά τα τρόφιμα, ποτά ή και άλλα είδη) που επιθυμεί να προσφέρει.

«- Ο τρόπος υδροδότησης (δεξαμενή νερού, περιγραφή της, ή σύνδεση δικτύου. Κ.λ.π.)

«- Ο τρόπος διάθεσης αποβλήτων (δεξαμενή ακαθάρτων, περιγραφή της, ή σύνδεση δικτύου, κ.λ.π.)

«- Ο τρόπος ηλεκτροδότησης (γεννήτρια, σύνδεση με δίκτυο, περιγραφή, κ.λ.π.)

«- Που και πως δραστηριοποιείται.

«Υγειονομικοί όροι και προϋποθέσεις λειτουργίας.

«Η κατασκευή του οχήματος θα είναι από κατάλληλο ανθεκτικό και αδιαπότιστο υλικό, που επιδέχεται καθαρισμό και απολύμανση ώστε να διασφαλίζεται η υγιεινή και ασφάλεια των τροφίμων και ποτών, να εμποδίζεται η επιμόλυνση από το περιβάλλον και να προστατεύονται τα τρόφιμα και ο εξοπλισμός από τη βροχή, την άμεση ηλιακή ακτινοβολία, κ.λ.π.

«Είναι υποχρεωτική η ύπαρξη πάγκου εργασίας από κατάλληλο υλικό λείο και αδιαπότιστο χωρίς φθορές. Εκτός του πάγκου εργασίας θα υπάρχει και ανάλογος με τη φύση του προσφερόμενου προϊόντος εξοπλισμός, όπως φορητές επιφάνειες κοπής, σκεύη και εργαλεία, που θα διατηρούνται σε καλή κατάσταση.

«Θα υπάρχουν κλειστές προθήκες (ερμάρια, ντουλάπια) για την προστασία των τροφίμων από έντομα και σκόνη.

«Πρέπει να εξασφαλίζεται, η επαρκής υποδομή (νεροχύτες, νερό, καθαριστικά) για τον επιτόπιο καθαρισμό και όπου απαιτείται η απολύμανση των εξαρτημάτων, των σκευών και των τμημάτων του εξοπλισμού που απαιτούν συχνό πλύσιμο (π.χ λαβίδες, μαχαίρια κ.λ.π).

«Θα διασφαλίζεται ότι οι πρώτες ύλες και τα προϊόντα που προσφέρονται, προέρχονται από νόμιμες επιχειρήσεις.

«Όλα τα τρόφιμα θα παρασκευάζονται (ψήσιμο, βράσιμο κ.λ.π) και θα προσφέρονται για άμεση κατανάλωση.

«Οι επιχειρήσεις θα χρησιμοποιούν σκεύη μιας χρήσης. Τα σκεύη μιας χρήσης για το σερβίρισμα ζεστών τροφίμων ή ροφημάτων .θα πρέπει να είναι κατάλληλα για τη χρήση αυτή.

«Πρέπει να υπάρχει επαρκής παροχή νερού για ανθρώπινη κατανάλωση και δεξαμενή συγκέντρωσης υγρών αποβλήτων κ.λ.π.

«Θα εξασφαλίζεται παροχή ηλεκτρικού ρεύματος (π.χ γεννήτρια, δίκτυο της ΔΕΗ κ.λ.π) ώστε τυχόν ευαλοίωτα τρόφιμα να διατηρούνται σε κατάλληλα ηλεκτρικά ψυγεία.

«Θα υπάρχουν θερμόμετρα σε όλα τα ψυγεία και τις καταψύξεις και θερμόμετρα χειρός για τον έλεγχο της θερμοκρασίας των ευαλλοίωτων πρώτων υλών».

Ως προς τη διαδικασία της μίσθωσης παραλίας, αυτή περιγράφεται αναλυτικά στην ισχύουσα ΚΥΑ, όπως αυτή έχει τροποποιηθεί:

1) ΑΔΑ: ΩΘ35Η-Δ8Ο – Απευθείας παραχώρηση, με αντάλλαγμα, του δικαιώματος απλής χρήσης αιγιαλού, παραλίας, όχθης και παρόχθιας ζώνης μεγάλων λιμνών και πλεύσιμων ποταμών, στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) Α΄ Βαθμού

2) ΑΔΑ: Ω5Κ2Η-ΥΩ5 – Τροποποίηση της αριθμ. ΔΔΠ0005159/586Β’ ΕΞ2015/07 Απριλίου 2015 απόφασης παραχώρησης, με αντάλλαγμα, του δικαιώματος απλής χρήσης αιγιαλού, παραλίας, όχθης και παρόχθιας ζώνης μεγάλων λιμνών και πλεύσιμων ποταμών, στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) Α΄ Βαθμού, (ΦΕΚ 578/Β΄)

Από το σύνολο των προαναφερθέντων προκύπτει ξεκάθαρα, ότι στις παραλίες της χώρας επιτρέπεται η προσωρινή τοποθέτηση τροχήλατων καντινών, υπό τις ακόλουθες βασικές προϋποθέσεις:

1) Πρέπει να είναι εφοδιασμένες με κατάλληλη άδεια λειτουργίας.

2) Πρέπει να καταλαμβάνουν το πολύ 15 τ.μ.

3) Πρέπει να απέχουν, τουλάχιστον, εκατό (100) μέτρα από τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις (ξενοδοχεία, κέντρα αναψυχής, κλπ).

4) Δεν δύνανται να αναπτύσσουν τραπεζοκαθίσματα, διότι οφείλουν να σερβίρουν στον χώρο της καντίνας (στο όρθιο). Ως εκ τούτου, απαγορεύεται η δημιουργία εξωτερικών υποδομών εστιατορίου, καφέ – μπαρ, κλπ, όπως επίσης και η δημιουργία εγκαταστάσεων, σταθερών ή μη, που ξεπερνούν την έκταση των 15 τ.μ., την οποία δύναται να καταλαμβάνει μία τροχήλατη καντίνα. Για τον ίδιο λόγο δεν επιτρέπεται να παραχωρηθεί στον ίδιο ενδιαφερόμενο, που έχει τη χρήση της καντίνας, και έκταση για ανάπτυξη ομπρελοκαθισμάτων ή τραπεζοκαθισμάτων, διότι, κατ’αυτόν τον τρόπο θα καταστρατηγείτο ο νόμος. Πολύ δε περισσότερο, συνιστά καταστρατήγηση του νόμου και η ενιαία δημοπράτηση και μάλιστα με την ίδια τιμή, έκτασης παραλίας για τοποθέτηση καντίνας και ομπρελοκαθισμάτων στον ίδιο ενδιαφερόμενο. Σε αντίθετη περίπτωση, πέραν της σαφούς παραβίασης των όρων παραχώρησης και του νόμου, δημιουργούνται και καταστάσεις αθέμιτου ανταγωνισμού με τις επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος, όπως εστιατόρια, καφέ – μπαρ, κλπ., που δραστηριοποιούνται νομίμως εκτός παραλίας – αιγιαλού, αλλά σε παράλιες περιοχές Δήμων της χώρας.

5) Για τις παραχωρήσεις καντινών δεν ισχύουν οι διατάξεις περί υπαίθριου εμπορίου.

6) Απαγορεύεται η τοποθέτηση ηχητικών συστημάτων στο δημόσιο χώρο και, σε κάθε περίπτωση, η παραγόμενη στάθμη θορύβου δεν επιτρέπεται να ξεπερνά τα 50 ντεσιμπέλ σε οποιοδήποτε σημείο της παραχωρούμενης έκτασης των 15 τ.μ.

7) Απαγορεύεται η χρήση προβολέων και έντονου φωτισμού.

8) Οι συμβάσεις παραχώρησης του δικαιώματος χρήσης σε τρίτους που έληξαν ή λήγουν έως την 30.4 2016, δεν παρατείνονται, αλλά έπρεπε να δημοπρατηθούν εκ νέου, σύμφωνα με το άρθρο 56 του Ν. 4384/2016.

STE-7

Η ΑΠΟΦΑΣΗ 3944/2015 ΤΟΥ ΣΤΕ

Το Συμβούλιο επικρατείας, με την  αριθμ. 3944/2015 απόφαση του Ε΄ Τμήματός του απεφάνθη – διευκρίνισε οριστικώς για τα beach bar και εν γένει για τα αναψυκτήρια στις παραλίες – αιγιαλούς, ότι αποτελούν «μη συμβατές με το χαρακτήρα και τον προορισμό του αιγιαλού, ως κοινόχρηστου φυσικού αγαθού, και ως εκ τούτου αποτελούν μη επιτρεπόμενη χρήση εκ του νόμου«. 

Η ΤΡΑΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Σε αντίθεση με τις προαναφερθείσες προβλέψεις του νόμου, αλλά και με την αριθμ. 3944/2015 απόφαση του ΣτΕ, παρατηρούμε, ως πολίτες, να παραβιάζεται καθημερινώς, κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, ο νόμος, με την ανοχή ή και την ευθεία σύμπραξη δημοτικών αρχών ανά την Ελλάδα. Ειδικότερα, παρατηρούμε τις εξής απαράδεκτες καταστάσεις:

Ενδιαφερόμενοι λαμβάνουν άδεια τροχήλατης καντίνας και συμμετέχουν στις σχετικές διαδικασίες, προκειμένου να τους παραχωρηθεί έκταση παραλίας για την τοποθέτηση της καντίνας. Πλην όμως, αντί για καντίνα δημιουργούν εγκαταστάσεις beach – bar και εστιατορίων, με σταθερές κατασκευές, που ξεπερνούν σε έκταση τα 15 τ.μ. Με την ίδια δε μίσθωση και το ίδιο συνήθως τίμημα εξασφαλίζουν παραλιακές εκτάσεις και για ομπρελοκαθίσματα – τραπεζοκαθίσματα. Η κατάληψη παραλίας φθάνει τα μερικές εκατοντάδες τ.μ. Τα δε παραγόμενα ντεσιμπέλ από τις παράνομες ηχητικές εγκαταστάσεις ξεπερνούν τα εκ του νόμου προβλεπόμενα. Σε κάθε περίπτωση, υπάρχει σοβαρή παραβίαση του κοινόχρηστου χαρακτήρα των παραλιών, αλλά και σοβαρή προσβολή του περιβάλλοντος. Σ’αυτά, πρέπει να προστεθεί και ο αθέμιτος ανταγωνισμός σε βάρος των καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος, που δεν δραστηριοποιούνται στις παραλίες, αλλά στην ευρύτερη παραλιακή περιοχή. Θα μπορούσα να επισημάνω και άλλες παραβάσεις, αλλά ο κατάλογος θα καθίστατο μακρύς και κουραστικός.

Δεδομένου, ότι στους περισσότερους Δήμους της χώρας υπάρχει ανοχή ή και συνέργεια των δημοτικών αρχών, απαιτείται πλέον η αντίδραση των ιδίων των πολιτών για εφαρμογή του νόμου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΣΧΕΤΙΚΑ: Όσα πρέπει να γνωρίζει ο πολίτης για τις παραλίες και τους αιγιαλούς (του Δημήτρη Κλούρα)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s